Son günlerde influenza ve Rhinovirüse Solunum sinsityal virüsü (RSV) eşlik etmeye başladı. RSV, burun ve boğaz enfeksiyonuna neden olur. Genellikle soğuk algınlığı gibi belirtilere neden olur. Ancak 18 aydan küçük bebeklerde akciğerlerin en küçük dallarını bile etkileyerek bronşiyolite neden olabilir. Enfeksiyon ayrıca akciğerlerdeki hava keselerine de yayılabilir ve zatürreye yol açabilir. 

RSV, her yaştan çocukta çok yaygındır. 2 yaşına kadar çocukların yaklaşık %90'ını, 3 yaşına kadar ise neredeyse tamamını enfekte eder. Çocukların bu enfeksiyonu birden fazla kez geçirmesi mümkündür. Bunun nedeni, bağışıklık sisteminin RSV'ye karşı yalnızca kısa süreli koruma sağlamasıdır.

Üstelik RSV çok bulaşıcıdır, kolayca yayılır. RSV'li çocuklar ve gençler hastalığın belirtilerini göstermeden önceki 1-2 gün dahil 3-8 gün boyunca bulaştırıcıdır.  Öksürme, hapşırma, nefes alma, gülme ve konuşma yoluyla yayılır. Ayrıca RSV ile kirlenmiş yüzeylere dokunarak da enfekte olabilirsiniz. 

Belirtileri genellikle enfeksiyondan 2-8 gün sonra ortaya çıkar. Çocukların çoğu ya hiç belirti göstermez. Bazen çocuğunuzun RSV'ye yakalandığını anlamazsınız bile ya da belirtileri çok hafiftir. Soğuk algınlığına benzer;

• Burun akıntısı
• Boğaz ağrısı
• Öksürük
• Halsizlik

Bazı çocuklarda ve gençlerde de ateş görülebilir, ancak şart değildir. 18 aydan küçük çocuklarda ise RSV, bronşiyolit belirtilerine neden olabilir.

• Zor ve hızlı nefes alma
• Hırıltılı solunum
• Islak öksürük
• Sinirlilik
• Emme de veya beslenmede zorluk.

Çoğu çocukta RSV belirtileri 1-2 hafta sonra geçer, ancak öksürük 4 haftaya kadar sürebilir.

Küçük bebeklerin mutlaka bir hekim tarafından görülmesi gerekir. Bebeğinizde nefes darlığı, şiddetli öksürük, beslenme güçlüğü, yorgunluk ve huzursuzluk gibi belirtiler varsa mutlaka doktorunuza sormalısınız. Hafif RSV belirtilerini evde bol sıvı tüketerek ve dinlenerek tedavi edebilirsiniz. Ciddi RSV belirtileri gösteren çocukların ise hastaneye yatarak tedavi edilmesi gerekebilir. 6 aydan küçük bebekler, özellikle prematüre (gebeliğin 37. haftasından önce) doğmuşlarsa veya kalp, akciğer, bağışıklık sistemi veya sinir sistemi hastalıkları gibi rahatsızlıkları varsa, ciddi hastalık ve hastaneye yatış riski daha yüksektir.

RSV'nin daha hızlı geçmesini sağlayacak özel bir tedavi yoktur. En iyi yöntem semptomları tedavi etmektir.

• Çocuğunuzun susuz kalmaması için yeterli sıvı tükettiğinden emin olun.
• Çocuğunuzun ateşi varsa ve ağrı veya rahatsızlık hissediyorsa, önerilen dozda ve sıklıkta parasetamol verin. 3 aydan büyük çocuklara ibuprofen de verebilirsiniz.
• Çocuğunuzun iştahına göre yemek yemesine izin verin. Çocuğunuzun ateşi varsa iştahı olmayabilir. Kendini daha iyi hissetmeye başladıkça iştahı da geri gelecektir.
• Çocuğunuzun burnu tıkalıysa, tuzlu su burun damlası deneyebilirsiniz.
• Gece yatmadan önce bir çay kaşığı bal deneyin, öksürüğü azaltmaya yardımcı olabilir. Ancak bebek botulizmi riski nedeniyle 12 aydan küçük çocuklara bal vermeyin.
• Çocuğunuzun yatakta kalmasına gerek yok. Ne kadar aktif olmak istediğine kendisi karar versin.
• Çocuğunuz süt ürünleri istiyorsa ona verin. Süt ürünlerinin mukus üzerinde hiçbir etkisi yoktur.

Doktorunuz önermedikçe aşağıdakileri yapmayın!

Öksürük ilaçları; çocuğunuzun öksürmesinin nedeni nefes borusunun tahriş olması veya çok fazla mukus birikmesidir ve öksürük ilaçları bu sorunların hiçbirine yardımcı olmaz.

Antibiyotikler; RSV bir virüstür, bu nedenle antibiyotik yardımcı olmaz. Ama doktorunuz ikincil bakteriyel enfeksiyonlara engel olmak için başlayabilir. O başlamadığı sürece bu konuda ısrar etmeyin.

Alternatif tıp ve tedaviler; bunlar muhtemelen çocuklara yardımcı olmaz ve hatta bazılarının zararlı yan etkileri olabilir. Örneğin, okaliptüs solunması bazı çocukların solunum yollarını tahriş edebilir veya hatta yakabilir.

12 yaşın altındaki çocuklara doktor tarafından reçete edilmedikçe aspirin vermeyin. Aspirin, çocuklarda Reye sendromuna yatkınlığı artırabilir. Çocuğunuza reçetesiz satılan herhangi bir ilaç veriyorsanız, bunların aspirin içermediğinden emin olmak için eczacınıza veya doktorunuza danışın.

Bazen özellikle bebeklerin RSV belirtileri ciddileşirse hastaneye yatarak tedavi edilmesi gerekebilir. Hastanede doktorlar çocuğunuzun semptomlarını ve enfeksiyonun neden olduğu diğer tıbbi sorunları tedavi edeceklerdir.

Oysa aşılar ve kişisel hijyene dikkat etmek çocuğunuzu ve ailenizi RSV'den korumaya yardımcı olabilir. Hamile kadınlar ve bazı küçük çocukları RSV'ye karşı korumak için aşağıdaki önlemleri almak mümkündür;

• Hamileliğiniz 28. haftadan büyükse, tek doz RSV aşısı yaptırabilirsiniz. Bu aşı hamilelik döneminde güvenle yaptırılabilir ve bebeğinizi hayatının ilk aylarında RSV'ye karşı korumaya yardımcı olabilir.
• Bebeğin annesi hamilelik döneminde RSV aşısı yaptırmamışsa, 8 aydan küçük bebeklere tek doz RSV monoklonal antikoru yapılabilir.
• Ciddi RSV hastalığı riski yüksek 8 ay ile 2 yaş arasındaki çocuklara da RSV monoklonal antikorunu yapılabilir.

Aşı ve monoklonal antikorlar dışında RSV'ye yakalanma riskini azaltmanın yolları şunlardır:

• Düzenli olarak elleri yıkamak
• Hasta kişilerle temastan kaçınmak
• Biberon, bardak, çatal bıçak takımı ve oyuncakları paylaşmamak
• Yüzeyleri, özellikle sık kullanılan yüzeyleri düzenli olarak temizlemek

Çocuğunuzda RSV varsa:

Çocuğunuzu kreşten, anaokulundan veya okuldan uzak tutun ki arkadaşlarına hastalığı bulaştırmasınlar.

Çocuğunuzu 6 aydan küçük bebekler, prematüre bebekler, kronik hastalığı olan çocuklar ve büyükanne ve büyükbaba gibi yaşlılardan uzak tutun ki onlara virüsü bulaştırmasınlar. Çünkü bu gruplar hastalığı çok daha zor yaşayabilirler.

Uzm. Dr. Tutku Taşkınoğlu