Mart ayının ortasına geldiğimiz ve bayramı karşılayacağımız bu hafta, dolaşımdaki virüslerimiz çeşitlendi. RSV, Rhino ve COVID geçen haftanın yıldızlarıydı. Rhino/enterovirüs ve RSV’nin baskınlığı devam ederken diğer solunum yolu virüsleri de dolaşıma girdi. Bu bayramda birbirimize sarılırken bir kere daha düşünmemiz gerektiğini hatırlatıyor. Dikkat etmenizi rica ediyorum.

Adenovirüs %0,68, insan koronavirüsleri (NL63, OC43) ve metapnömovirüs %5,48 oranına ulaştılar. Bu koenfeksiyonları da %1,20 oranında görmeye başladık.

Mevsimsel insan koronavirüsleri (HCoV-229E, -NL63, -OC43 ve -HKU1) genellikle hafif solunum yolu enfeksiyonlarına neden olur ve sıklıkla sonbahardan ilkbahara kadar dolaşımdadır. Bu yaygın virüsler soğuk aylarda en aktiftir ve özellikle çocuklarda soğuk algınlığının yaygın bir nedenidir.

Küresel olarak, enfeksiyonlar şubat ayında zirveye ulaşır ve grip ve diğer solunum yolu virüslerine benzer bir model izlerler. Diğer solunum yolu virüslerine benzer şekilde, kapalı alanlardaki kalabalık nedeniyle damlacık yoluyla bulaşırlar.

İnsan koronavirüsleri, çocuklarda yaygın solunum yolu patojenleridir ve akut solunum yolu enfeksiyonlarının %4-8'ine neden olur; sıklıkla 3 yaşın altındaki ve altta yatan kalp hastalığı olan çocukları etkiler. Semptomlar genellikle hafiftir (ateş, öksürük, burun akıntısı), ancak ciddi hastalıklara da neden olabilirler. Diğer virüslerin aksine, yeniden enfeksiyonlar yaygındır ve yaygınlık yaşla birlikte azalmaz. Çocuklar, çocukluk dönemleri boyunca yaygın koronavirüslerle sıklıkla yeniden enfekte olurlar.

İnsan koronavirüsleri, bazen de gastroenteritlere (ishal) neden olurlar. İnsan koronavirüslerinin neden olduğu gastroenteritlerde, iyi bilinen ishal etkenleri norovirüs ve rotavirüs ile koenfeksiyonlar gözlenir. Ayrıca, koronavirüs gastroenteriti olan hastaların yarısında solunum yolu enfeksiyonu ile ilgili semptomlar da vardır. Ayrıca dolaşıma 2 haftadır giren adenovirüsün de gastroenterite neden olabileceğini biliyoruz. Yani bayramda bir araya geldiğimizde sadece üst solunum yolu enfeksiyonu değil ishale de dikkat etmemiz gerekecek.

Gastroenteritlerde en çok çekindiğimiz şeyin susuz kalmak olduğunu unutmayalım. İshalin ve ishale neden olan virüslerin özel bir tedavisi yok. Ama en rahat atlatmanın yolu susuz kalmamak.

İyi bayramlar

Uzm. Dr. Tutku Taşkınoğlu