Salgının uluslararası yayılım endişesi devam ederken iyi haber geldi; Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde bazı Ebola Bundibugyo varyantı vakalarının iyileştiği açıklandı.

Brazilya ve İtalya'da Ebola şüphesi olan vakaların tespit edildiği haberleri yayılırken, DSÖ, Kongo'nun doğusundaki Bunia'da yeni bir tedavi merkezinin açılışında, Ebola Bundibugyo varyantı ile enfekte 5 kişinin iyileştiğini doğruladı. Bunlar, onaylanmış bir aşısı veya tedavisi olmayan bu varyant için belgelenen ilk iyileşme vakalarıdır.

Brezilya, Ebola şüphesiyle iki vakayı takip ediyor: Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nden gelen ve São Paulo'da karantinaya alınan vakanın menenjit testi pozitif çıktı; Uganda'dan gelen vaka ise Rio de Janeiro'da kontrol altına alındı ve sıtma testi pozitif çıktı. Ama her iki vaka da Ebola olasılığı dışlanmadığı için hâlâ inceleme altındalar. İtalya'da ise, Sardinya'da, yakın zamanda Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nden dönen ve semptom gösteren bir hasta takibe alındı; hasta test sonuçları beklenirken izole edildi. Bu gelişmeler, mevcut önleme çabalarına rağmen uluslararası yayılma riskinin altını çiziyor.

Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Uganda'da görülen Bundibugyo varyantının salgını, şimdiden 1.100'den fazla şüpheli vakaya ve 43 doğrulanmış ölüme yol açtı; Dünya Sağlık Örgütü (WHO) bunu uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı için acil durum olarak ilan etti. Afrika dışındaki şüpheli vakalar, özellikle yakın zamanda salgın bölgelerine yapılan seyahatlerle bağlantılı olarak sınır ötesi yayılma riskini vurguluyor. Gecikmiş tespit ve yetersiz test kapasitesinin, tespit edilmemiş vakalara ve bulaşmaya neden olabileceği konusunda uyarılar yapılıyor.  

Bu arada Demokratik Kongo Cumhuriyeti Bunia kentinde, aralarında dört hemşire ve bir laboratuvar çalışanının da bulunduğu beş hasta iyileşti. Onaylanmış bir tedavi veya aşı olmamasına rağmen bu durum umut verici kabul ediliyor. Dünya Sağlık Örgütü, erken tanı ve iyi tıbbi bakımın hayatta kalma şansını artıracağını vurguladı. Bununla birlikte, Sınır Tanımayan Doktorlar gibi yardım kuruluşları, virüsün müdahaleden daha hızlı yayıldığı konusunda uyararak, genişletilmiş test ve malzeme erişimine acil ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.

Ebola'nın keşfedilmesinden bu yana Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde 17. salgın ama bu büyük salgınlardan biri. İki olası senaryo var: uluslararası koordinasyon salgını birkaç ay içinde kontrol altına alabilir ya da devam eden tedarik ve güvenlik sorunları bölgesel ve küresel yayılmaya neden olabilir. Brezilya ve İtalya'daki seyahatle bağlantılı şüpheli vakalar, virüsün Afrika sınırlarının ötesine ne kadar hızlı yayılabileceğini gösteriyor. Yayılmayı kontrol altına almak için koordineli bir uluslararası müdahale, erken teşhis ve şeffaf raporlama şart.

Ebola virüsü ateş, mide-bağırsak rahatsızlığı ve kanama belirtileriyle ortaya çıkan bulaşıcı bir hastalıktır; ancak diğer ciddi bulaşıcı hastalıklarla karışabilir. Viral hemorajik ateşler: Marburg virüs hastalığı, Lassa ateşi, Kırım-Kongo hemorajik ateşi, sarı humma gibi hastalıkları erken evrelerde klinik olarak Ebola’dan yırt etmek neredeyse imkânsızdır; bu nedenle epidemiyolojik maruziyet öyküsü ve laboratuvar testleri (RT-PCR gibi) kritik öneme sahiptir.

Ayrıca sıtma, tifüs, şigelloz, Leptospiroz gibi ateşe neden olan ve yaygın endemik enfeksiyonlar da Ebola ile karışabileceğinden, Ebola şüphesi ile takibe alınan hastalara mutlaka bu enfeksiyonlara dair testler de yapılır. Yine ateş yapmaları nedeniyle bakteriyel enfeksiyonlar özellikle meningokoksemi de dışlanmalıdır.

Uzm. Dr. Tutku Taşkınoğlu