Sıcak havalarda keyifli bir mola olan yüzme havuzlarına girerek kendinizi nasıl bir ortama soktuğunuzu biliyor musunuz? Peki, klor bazlı havuz dezenfektanlarının etkinliğini ter, kir, vücut sıvıları, vücut yağı, deodorant ve saç şekillendiricileri gibi maddelerin azalttığını biliyor musunuz?

Yüzmek güzel ama havuzlarda enfeksiyona, hastalığa ve tahrişe karşı savunmasız olabiliriz. Sadece 1 saatlik yüzme sırasında 1 yemek kaşığı havuz suyu yutarsınız; çocuklar ise yetişkinlere kıyasla bunun 4 katını yutarlar. Dolayısıyla bakterilerin ve parazitlerin bulaşma riski artar.

Yüzme havuzlarından bulaşan hastalıklar, kirlenmiş havuzlardaki mikropları yutma, soluma veya temas yoluyla bulaşan enfeksiyonlardır. En yaygın hastalık, öncelikle standart havuz kloruna karşı oldukça dirençli olan Cryptosporidium parazitinin neden olduğu ishaldir.  Ayrıca E. coli, Giardia ve Shigella da ishale neden olabilirler. En yaygın enfeksiyonlar ishaller olsa da, yüzücü kulağı (otitis externa), yüzücü kaşıntısı (serkaryal dermatit) ve "jakuzi döküntüsü" (Pseudomonas) gibi cilt ve kulak enfeksiyonları da görülebilir. Kloraminlerden (klorun ter ve idrarla karışmasıyla oluşan kimyasal) kaynaklanan göz tahrişi de olabilir.

Cryptosporidium: havuzlarda en sık görülen ishal nedenidir. Bu parazit insanların dışkısında bulunur. Klor dezenfeksiyonuna karşı oldukça dirençlidir ve havuzda 10 güne kadar hayatta kalabilir. İnsanlar genellikle kirlenmiş suyu yutarak enfekte olurlar.

Giardia: İshalin yaygın nedenidir ve enfekte kişilerin dışkısında bulunabilir. Klor dezenfeksiyonuyla öldürülmesi yaklaşık 45 dakika sürebilir.

1. coli O157 ve Şigella: genellikle kanlı ishale neden olur. İshal olan enfekte kişiler, yeterince dezenfekte edilmemiş havuzlarda yüzdüklerinde veya oynadıklarında yayılabilir. Bu enfeksiyonlar yaşamı tehdit edebilir ve özellikle E.coli O157 böbreklerde kalıcı hasara neden olabilir.

Norovirüsler çok bulaşıcıdır ve enfekte bir kişinin dışkısı veya kusmuğu yoluyla bulaşabilir. Genellikle aniden başlar ve mide bulantısı, kusma, ishal ve karın kramplarına yol açar. Klor dezenfeksiyonu havuzlarda bu virüsü öldürmeye yardımcı olur ama çok bulaşıcı olduğu için dikkatli olunmalıdır.

Jakuzi döküntüsü (Pseudomonas dermatiti/folikülit): ciltte kaşıntılı, kabarık bir döküntüye neden olur. Döküntü genellikle bakımı yapılmamış jakuzilerde veya spa'larda yüzdükten birkaç gün sonra ortaya çıkar, ancak kirlenmiş bir havuzda veya gölde yüzülmesiyle de olabilir.

Yüzücü Kaşıntısı (Serkaryal Dermatit): genellikle bazı kuşları ve memelileri enfekte eden parazitlere karşı alerjik bir reaksiyon sonucu oluşan bir döküntüdür. Parazitler, göllerde, göletlerde ve okyanuslarda yaşayan enfekte salyangozlardan gelir. İnsanlar parazitin yaşam döngüsü için uygun konakçı değildir, bu nedenle parazit yüzücünün derisine yerleştikten sonra kısa süre içinde ölür.

Yüzücü kulağı (dış kulak iltihabı): Yüzücü kulağı, dış kulak kanalının enfeksiyonudur ve herkesi etkileyebilir, ancak en sık çocuklarda görülür. Belirtiler genellikle yüzdükten birkaç gün sonra başlar ve kulak ağrısı, kaşıntı, kızarıklık, şişlik ve enfekte kulak akıntısı içerir. Antibiyotik kulak damlalarıyla tedavi edilebilir. Yüzücü kulağı, suyun uzun süre kulak kanalında kalması ve mikropların üreyerek cildi enfekte etmesine izin vermesi sonucu oluşur.

Kimyasal Hassasiyet: Bazı kişiler havuzlarda kullanılan kimyasallara karşı ciltte kızarıklık ve kaşıntı gibi alerjik reaksiyonlar gösterebilir. Bu reaksiyonlar genellikle suya girdikten 1-2 saat içinde ortaya çıkar.

Birkaç temel hijyen kuralına uymak, doğru yüzücü görgü kurallarını uygulamak ve havuzla ilgili olası sorunlara karşı dikkatli davranarak yazın tadını doyasıya çıkarabilirsiniz. İster otelde ister su parkında ister evinizdeki havuzda olun; bir havuz kullanıcısı olarak sorumluluğunuz, suya mikrop veya kir bulaştırmamaktır. Ayrıca, kendinizi bakterilerden korumaya da çalışmalısınız. Havuzda uyulması gereken kurallar basittir.

• Havuza girmeden önce en az 60 saniye duş alın.
• Yüzdükten sonra duş alın, sabunlanmak, kirli bir havuzdan cildinizde kalan istenmeyen maddelerin temizlenmesine yardımcı olur.
• İshaliniz varsa havuza girmeyin. Vücuttaki dışkı parçacıkları suya karışır; ishal durumunda bu risk daha da artar.
• Havuz suyunu yutmayın. Çocuklara havuz suyunun içilemeyeceğini ve suyun altına girerken ağızlarını kapatıp burunlarını tutmaları gerektiğini öğretin.
• Havuzda idrarınızı veya dışkınızı yapmayın. Küçük çocuklar için yüzme bezleri veya özel yüzme külotları kullanın.
• Yüzme sırasında kulaklarınızı kuru tutmaya çalışın.
• Her saat başı mola verin.
• Ve unutmayın, havuzda hissedilen yoğun kimyasal koku aslında havuzun temiz değil, kirli olduğuna işaret eder; çünkü bu koku, klorun vücut atıkları ve kirleticilerle tepkimeye girip parçalanması sonucu oluşur. Yüzmeden önce pH seviyelerinin 7,2-7,8 arasında ve serbest klor konsantrasyonunun en az 1-3 ppm seviyesinde olduğundan emin olun.

Unutmayın: ishal sona erdikten sonra bile bazı parazitleri vücuttan atmaya 2 hafta daha devam edersiniz.

Cryptosporidium isimli parazit, klor seviyesi yeterli olan havuzlarda bile 10 gün canlı kalabilir

Uzm. Dr. Tutku Taşkınoğlu