Temmuz ayı başında Dünya Meteoroloji Örgütünün (WMO) El Niño/La Niña Güncellemesini sizlerle paylaşmış, tanımlarını, nasıl oluştuklarını ve nelere sebep olabileceklerini aktarıp, atmosferin tropikal yağış düzeninin yer değiştirdiğini, bu değişimin yalnızca Pasifik’i değil, uzak bölgelerdeki yağış, kuraklık, sıcaklık ve fırtına olasılıklarını da etkileyebileceğini belirtmiştik. Her ne kadar 2026 yazındaki yangınlar yalnızca El Niño etkisiyle açıklanamasa da, küresel ölçekte artan sıcaklıklar, uzun süreli kuraklık ve atmosfer dolaşımındaki değişimler yangın riskini artıran temel faktörler arasında gösterilmektedir.

Bilimsel çalışmalar, iklim değişikliğinin sıcak hava dalgalarının sıklığını ve şiddetini artırdığını; bunun da yangın sezonlarının uzamasına ve yangınların daha büyük alanlara yayılmasına neden olduğunu ortaya koymaktadır. Yangınların tek nedeni iklim değişikliği olmasa da, değişen iklim koşulları yangınların davranışını belirgin biçimde ağırlaştırmaktadır.

Avrupa’da aşırı sıcakların can alması yanında, kontrol altına alınamayan ve tahliyelere sebep olan yangınlar devam ediyor. Fransa ve İspanya’da 300 bin kişinin tahliye dilerek evsiz kalmasına sebep olan yangınlar ülkelerin acil durum ilan etmesine neden oldu. Meteorolojik öngörülere göre Batı Avrupa yeni bir sıcak hava dalgası etkisine girmek üzere.

Fransa’da geçen hafta başlayan yangınlarda 42 bin hektarlık yani 59 bin futbol sahası büyüklüğünde alan  kül oldu. Bu durum 2. Dünya Savaşından bugüne Fransa’da yaşanan en büyük orman yangını olarak tarihe geçti. Fransa’da 2026 yılı başından beri yanan alanların toplamı 98 bin hektar. Yetkililer yangınların Kasım ayına kadar sürebileceğini öngörüyor. Özellikle Bordeaux bölgesinde yangın kente 15 km yakınlığa kadar ulaştı, tahliye hazırlıkları yapılıyor.

Birkaç yıl süren kuraklık dönemi sonrası ortaya çıkan aşırı sıcaklar, şiddetli rüzgarlar ve çok düşük bağıl nem, orman tabanındaki yanıcı maddelerin nemini kritik seviyeye indirip başlayan yangının kısa sürede şiddetinin artmasına sebep oluyor. Ancak Bordeaux’da yangın bulutu olarak bilinen, aşırı sıcak hava, duman, kül ve nemin atmosferin üst katmanlarına yükselmesiyle oluşan hava olayı pyrocumulonimbus; bilinen uygulamalar ile yangının kontrol altına alınmasını güçleştiriyor ve yangının ne yöne ilerleyeceğini belirsizleştiriyor. Zira bulutun içerisinde meydana gelen kuvvetli ve aşağı yönlü hava hareketleri yangın bölgesindeki rüzgarın hızını ve yönünü değiştirebiliyor. Yangın hattında güvenli bölge olarak tanımlanan bölgeler bu ani rüzgar değişimiyle yeni yangın bölgelerine dönüşebiliyor. Bulutun elektrik yükü sonucu oluşan yıldırımlar da kilometrelerce uzaktaki bir alana düşüp yeni yangınlar oluşturabiliyor.

İspanya ise hafta başında sıcaklıkların kritik derecede artacağı yönünde uyarıda bulundu. Yüksek sıcaklık yanında sert rüzgarların yangınla mücadeleyi zorlaştıracağı biliniyor. İspanya’ da bu yıl yangınlar sebebiyle 172 bin hektarlık orman alanını kaybetti. Bu alanın 72 bin hektarlık bölümü Temmuz ayında içerisinde yandı.

Geniş ölçekli orman yangınları yalnızca ağaç kaybına yol açmamakta; atmosfere önemli miktarda karbon salınmasına, biyolojik çeşitliliğin azalmasına ve ekosistemlerin uzun yıllar sürecek şekilde zarar görmesine neden olmaktadır.

Avrupa Komisyonu Avrupa’nın iklim krizi sonuçlarına karşı hazırlıklı olmadığını, Ekim ayında mevcut politikaların daha kapsamlı ele alınacağını ve iklim stratejisi sunacaklarını açıkladı. Bu stratejinin; yangınlara dayanıklı ormancılık uygulamalarını, erken uyarı sistemlerini ve iklim uyum politikalarını kapsaması beklenmektedir.

Türkiye'deki Risk Durumu: 28 Temmuz itibarıyla artan hava sıcaklıkları ve kuvvetli rüzgarlar nedeniyle yerel birimler (örneğin Çanakkale Orman Bölge Müdürlüğü) ülke genelinde yüksek yangın riskine karşı uyarılar yayımlayarak hassas bölgelerde hasat ve kırsal alan faaliyetlerine kısıtlamalar getirdi.

Maalesef bugün Aydın, Muğla Balıkesir ve Çanakkale’de orman yangınları ile mücadele devam ediyor.

Aydın Dutluoluk Mahallesinde 150 hane tahliye ediliyor, bölge halkının temel geçim kaynağı hayvancılık olması sebepli, hayvanların başka bölgelere nakli de devam ediyor. Balıkesir/Gömeç ve Altınoluk yangınlarını söndürme çalışmaları sürüyor.  Bölgede rüzgarın sık sık yön değiştirmesi mücadeleyi güçleştiriyor.

Antalya/Kaş, Isparta/Eğridir yangınları bugün itibari ile tamamen söndürüldü.

2026 yazı, iklim değişikliğinin yalnızca geleceğe ilişkin bir risk değil, günümüzde yaşamı, ekonomiyi ve doğal ekosistemleri doğrudan etkileyen bir gerçek olduğunu bir kez daha göstermektedir. Uzmanlar, sera gazı emisyonlarının azaltılması kadar iklim değişikliğine uyum politikalarının güçlendirilmesinin de önümüzdeki yılların en önemli öncelikleri arasında yer alacağını vurgulamaktadır.

Küresel orman yangını emisyonlarının günlük takip edildiği,  CAMS Küresel Yangın Entegrasyon Sistemi tarafından uydu gözlemlerinden elde edilen ve 23 yıllık geçmişle karşılaştırılan her ülke için orman yangını yoğunluğu, karbon emisyonları ve duman miktarını aşağıdaki bağlantıdan irdeleyebilirsiniz. https://apps.atmosphere.copernicus.eu/fire-emissions-watch/

Ülkemizde 24- 30 Temmuz 2026 tarihleri arasındaki Kümülatif Karbon Emisyonu (Ton) ve Alan başına günlük orman yangını karbon emisyonlarını (kg/km²) gösterir haritadan alından görüntü aşağıda paylaşılmaktadır.

Günlük takip için aşağıdaki bağlantıyı kullanabilirsiniz.

https://apps.atmosphere.copernicus.eu/fire-emissions-watch/

Bu yazı 31 Temmuz 2026 tarihinde kaleme alınmıştır.

Kaynaklar:

https://www.bbc.com/news/articles/ckg34128nvpo

https://www.theguardian.com/world/live/2026/jul/28/europe-wildfires-fires-heatwave-bordeaux-france-spain-latest-news-updates

https://www.bbc.com/turkce/articles/c07r1kndxjgo

https://www.hurriyet.com.tr/dunya/nasanin-alev-puskurten-ejderhasi-avrupada-ortaya-cikti-alev-bulutu-korkusu-43254159

https://www.milliyet.com.tr/gundem/live-iki-kritik-bolgeden-guzel-haber-bakan-yumakli-orman-yanginlarindaki-son-durumu-acikladi-7632064