Son güncelleme: 15 Ekim 2026
Mayıs 2026'dan bu yana dünyanın farklı bölgelerinde meydana gelen depremler, seller, heyelanlar, orman yangınları, tropikal siklonlar ve volkanik faaliyetler önemli can ve mal kayıplarına yol açtı. Bazı afetler kısa sürede sona ererken bazıları geniş coğrafyalarda milyonlarca insanı etkileyerek uzun süreli insani, ekonomik ve çevresel sonuçlar doğurdu.
Bu dönemin en ağır afetlerinden biri, 26 Ağustos'ta Nepal–Çin/Tibet sınırındaki yüksek Himalaya bölgesinde meydana gelen büyük buz-kaya çökmesi ve ardından gelişen enkaz akışları ile ani seller oldu. Yerleşimler, yollar, köprüler ve enerji altyapısı ağır hasar gördü. Afet sonrasında arama-kurtarma, kimliklendirme, kayıp kayıtlarının doğrulanması ve yeniden yapılanma çalışmaları uzun süre devam etti.
Eylül ayının sonlarında Nepal ve Hindistan'da etkili olan şiddetli yağışlar yeni seller ve heyelanlara yol açtı. Nepal'deki Kali Gandaki havzasında büyük yamaç çökmeleri, taşkınlar ve ulaşım kesintileri yaşandı. Ekim ayında ise Budhi Gandaki havzasında yeni bir heyelan kaynaklı taşkın meydana geldi.
14–15 Ekim 2026 tarihlerinde İstanbul'da yaşanan aşırı yağışlar, konutlarda ve iş yerlerinde su baskınlarına, yolların kapanmasına, araçların mahsur kalmasına ve ulaşımda ciddi aksamalara yol açtı. Sel nedeniyle iki kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi. Olumsuz hava koşulları ve ulaşımda yaşanabilecek tehlikeler nedeniyle 15 Ekim'de İstanbul genelinde eğitime bir gün ara verildi.
İstanbul Valiliğinin 14 Ekim saat 20.00 itibarıyla açıkladığı verilere göre AFAD ve 112 Acil Çağrı Merkezine 2.518 ihbar ulaştı. Bu kayıtlar arasında 1.277 su baskını, 15 heyelan ve 47 mahsur kalma ihbarı bulunuyordu.
İstanbul Büyükşehir Belediyesinin 15 Ekim tarihli değerlendirmesinde ise Beykoz'da metrekareye 242 kilogram, Eyüpsultan'da 190,5 kilogram ve Sarıyer'de 187,9 kilogram yağış ölçüldüğü açıklandı. Bu miktarlar, kentleşmenin yoğun olduğu bölgelerde aşırı yağışların kısa sürede ne ölçüde büyük tehlike oluşturabileceğini gösteriyor.
Bu gelişmeler, doğal tehlikenin büyüklüğü kadar toplumların maruziyetinin, altyapının dayanıklılığının, yerleşim planlamasının ve erken uyarı sistemlerinin de ortaya çıkan kayıpların boyutunu belirlediğini ortaya koymaktadır.
Türkiye'de Beklenen Yağışlar ve Sel Riski
Meteoroloji Genel Müdürlüğünün (MGM) 14 Ekim 2026 tarihli uyarısına göre, 15–16 Ekim döneminde özellikle Batı Karadeniz'de yerel olarak çok kuvvetli, şiddetli ve yer yer aşırı yağış beklenmektedir.
MGM'nin bölgelere göre yağış uyarıları
|
Bölge
|
MGM'nin uyardığı yağış miktarı
|
|
Düzce, Zonguldak ve kıyı kesimleri
|
51–100 kg/m²; kıyıda yer yer 100 kg/m² üzeri
|
|
Kastamonu, Sinop
|
51–75 kg/m²
|
|
Karabük, Çankırı, Bartın, Bolu ve Ankara'nın kuzeyi
|
21–50 kg/m²
|
Uyarının geçerlilik dönemi: 15 Ekim 2026 saat 00.00 – 16 Ekim 2026 saat 09.00.
MGM, ani sel, su baskını, heyelan ve ulaşımda aksama risklerine özellikle dikkat çekmektedir. İstanbul ve Doğu Marmara'da da kuvvetli yağışların ardından oluşabilecek olumsuzluklar önem taşımaktadır.
Yağışın şiddeti kadar toprağın önceki yağışlarla suya doygun hale gelmesi, dere yataklarının durumu, geçirimsiz kentsel yüzeyler ve yağmur suyu altyapısının kapasitesi de olası kayıpları belirlemektedir.
Bu veriler bir sel felaketinin kesinlikle yaşanacağı anlamına gelmemektedir; ancak özellikle Batı Karadeniz kıyılarında ciddi hazırlık gerektiren meteorolojik tehlike bulunduğunu göstermektedir.
Bu nedenle yerel yönetimlerin ve vatandaşların güncel meteorolojik uyarıları izlemesi, su baskını riski bulunan alt geçitlerden, dere yataklarından ve bodrum katlarından uzak durması önem taşımaktadır.
İstanbul'da Şiddetli Yağış Sonrası Heyelan Tehlikesi
İstanbul'da 14–15 Ekim tarihlerinde yaşanan aşırı yağışların ardından, sel ve su baskınlarının yanı sıra heyelan tehlikesi de önem kazanmıştır.
İstanbul Valiliğinin 14 Ekim saat 20.00 itibarıyla açıkladığı verilere göre 15 heyelan ihbarı kaydedilmiştir. Bu sayı, 15 ayrı heyelanın jeolojik incelemelerle doğrulandığı anlamına gelmemekte; ilgili kurumlara ulaşan ihbarları göstermektedir.
Şiddetli yağış sırasında zemine sızan su, gözenek suyu basıncını artırarak zeminin kaymaya karşı direncini azaltabilir. Özellikle kil içeren zeminlerde, ayrışmış kayaçlarda, dolgu alanlarında ve daha önce hareket etmiş yamaçlarda bu durum önem taşımaktadır.
Yağışın sona ermesi, heyelan tehlikesinin aynı anda ortadan kalktığı anlamına gelmez. Zemindeki suyun hareketi, drenaj koşulları ve yamaçların jeolojik özelliklerine bağlı olarak yağış sonrasında da zemin hareketleri meydana gelebilir.
İstanbul Büyükşehir Belediyesinin heyelan envanteri ve duyarlılık çalışmaları, kentte heyelana duyarlı alanların bulunduğunu göstermektedir. Ancak bu tür haritalar, belirli bir yağış sonrasında hangi yamacın ne zaman hareket edeceğini tek başına öngöremez.
Özellikle aşağıdaki belirtiler önem taşımaktadır:
- Zeminde, binalarda veya istinat duvarlarında yeni oluşan ya da genişleyen çatlaklar.
- İstinat duvarlarının, ağaçların ve elektrik direklerinin eğilmesi.
- Yamaçlarda yeni su çıkışlarının, küçük toprak kaymalarının veya yüzeyde kabarmaların görülmesi.
- Yamaç üzerindeki yapılarda kapı ve pencerelerin aniden sıkışmaya başlaması.
Bu belirtilerin görüldüğü yerlerde riskli alandan uzaklaşılması ve 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden yetkililere bilgi verilmesi önemlidir.
Önümüzdeki günlerde beklenen yeni yağışlar, özellikle suya doygun ve heyelana duyarlı yamaçlarda tehlikenin devam etmesine neden olabilir. Bununla birlikte risk her bölgede aynı değildir; yerel jeolojik özellikler, eğim, drenaj ve önceki yamaç hareketleri birlikte değerlendirilmelidir.
Mayıs–Ekim 2026 Döneminde Öne Çıkan Doğal Afetler
Aşağıdaki tablo, can kaybı, etkilenen nüfus, coğrafi yaygınlık ve altyapı üzerindeki etkileri açısından öne çıkan afetlerden bir seçkiyi içermektedir.
|
Tarih
|
Ülke / Bölge
|
Afet türü
|
Öne çıkan etki ve durum
|
|
14–15 Ekim
|
Türkiye – İstanbul
|
Şiddetli yağış, sel, su baskını ve heyelan
|
İki yaşam kaybı bildirildi. 14 Ekim saat 20.00 itibarıyla 2.518 ihbarın 1.277'si su baskını, 15'i heyelanla ilgiliydi. İBB'nin 15 Ekim açıklamasında Beykoz'da 242 kg/m² yağış ölçüldüğü bildirildi.
|
|
11 Ekim
|
Nepal – Budhi Gandaki havzası
|
Heyelan kaynaklı ani sel
|
Nehir havzasında taşkın, köprü hasarı ve tahliye uyarıları meydana geldi. Kayıp kişi bildirimleri yapıldı.
|
|
9 Ekim
|
Panama
|
Güçlü deprem
|
Deprem ve artçı sarsıntılar sonucunda binalarda hasar, enerji ve ulaşım sistemlerinde aksamalar bildirildi.
|
|
Eylül sonu–Ekim başı
|
Nepal – Himlung Himal
|
Çığ
|
Yüksek irtifada çalışan dağcılık ekiplerini etkileyen ölümcül çığ meydana geldi.
|
|
25–29 Eylül
|
Hindistan – Nepal
|
Aşırı yağış, sel ve heyelan
|
Yerleşimler, tarım alanları, yollar ve köprüler etkilendi; can kayıpları ve tahliyeler bildirildi.
|
|
27–30 Eylül
|
Nepal – Kali Gandaki havzası
|
Yamaç çökmesi, sel ve heyelan
|
Büyük yamaç çökmesi nehir akışını geçici olarak engelledi. Ulaşım ve Nepal–Çin sınır ticareti aksadı.
|
|
Eylül
|
Tayland
|
Muson yağışları ve sel
|
Can kayıpları, tahliyeler, kent selleri ve sanayi üretiminde aksamalar meydana geldi.
|
|
Eylül
|
Japonya
|
Tayfunlar ve şiddetli yağış
|
Seller, heyelanlar ve ulaşım kesintileri yaşandı.
|
|
Ağustos sonu–Eylül başı
|
Filipinler
|
Tropikal sistemler, muson yağışları ve sel
|
Luis, Maymay, Neneng ve Habagat'ın birleşik etkileri sonucunda 2 Eylül itibarıyla 39 yaşam kaybı, üç kayıp ve yaklaşık 9,4 milyon etkilenen kişi bildirildi.
|
|
28 Ağustos–Eylül
|
Çin'in güneydoğusu
|
Tayfun Saudel, sel ve heyelan
|
Geniş çaplı tahliyeler, su baskınları ve altyapı hasarı meydana geldi.
|
|
26 Ağustos ve sonrası
|
Nepal–Çin/Tibet Himalayaları
|
Buz-kaya çökmesi, enkaz akışı ve ani sel
|
Bhote Koshi–Trishuli havzasında büyük can kaybı, kayıp kişiler ve ağır altyapı hasarı meydana geldi. Nepal ve Tibet/Xizang bilançoları ayrı tutulmaktadır.
|
|
Ağustos
|
Akdeniz ve Balkanlar
|
Orman yangınları
|
Çeşitli ülkelerde yangınlar, yerel tahliyeler ve doğal alan kayıpları yaşandı.
|
|
Temmuz
|
Çin'in güneybatısı
|
Tayfun Maysak kaynaklı sel
|
Sonraki değerlendirmelerde en az 159 yaşam kaybı ve 10 kayıp bildirildi.
|
|
9–12 Temmuz
|
Çin–Tayvan–Japonya
|
Tayfun Bavi
|
Geniş çaplı tahliyeler ve ulaşım aksamaları meydana geldi.
|
|
Haziran sonu–Temmuz başı
|
Batı ve Güney Avrupa
|
Aşırı sıcak hava dalgası
|
İnsan sağlığı, tarım, enerji sistemleri ve yangın riski üzerinde önemli etkiler oluştu.
|
|
Haziran
|
Endonezya – Lewotobi Laki-Laki
|
Volkanik faaliyet
|
Kül emisyonları, yerel önlemler ve hava ulaşımında aksamalar yaşandı.
|
|
Mayıs
|
Güney ve Orta Çin
|
Şiddetli yağış, sel ve heyelan
|
Çeşitli bölgelerde taşkınlar, yerleşim ve altyapı hasarı meydana geldi.
|
|
Mayıs
|
Hindistan ve Kenya'nın bazı bölgeleri
|
Fırtına, şiddetli yağış ve sel
|
Can kayıpları, su baskınları ve yerel tahliyeler bildirildi.
|
Not: Bu tablo, Mayıs 2026'dan bu yana dünyada can kaybı, etkilenen nüfus ve afetin büyüklüğü açısından öne çıkan doğal afetlerden bir seçkiyi içermektedir. Veriler 15 Ekim 2026 itibarıyla erişilebilen bilgiler doğrultusunda hazırlanmıştır. Afet bilançoları arama-kurtarma, kimliklendirme ve hasar tespit çalışmaları sürdükçe değişebilir.
Himalaya Bölgesindeki Afetlerin Uzun Vadeli Etkileri
26 Ağustos'ta Nepal–Çin/Tibet sınırında meydana gelen buz-kaya çökmesi, yüksek dağlık bölgelerde gelişen doğal afetlerin ne kadar geniş bir alana yayılabileceğini gösterdi.
Büyük miktarda kaya, buz, çamur ve tortunun hareketi, aşağı havzalarda ani sellere ve altyapı kayıplarına yol açtı. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), erken dönem değerlendirmesinde yaklaşık 2,2 milyon ton enkaz oluştuğunu tahmin etti.
Eylül sonundaki Kali Gandaki ve Ekim ayındaki Budhi Gandaki olayları da yamaç hareketlerinin nehir yataklarını geçici olarak kapatabileceğini, biriken suyun daha sonra ani taşkınlara dönüşebileceğini gösterdi.
Buzulların gerilemesi, yüksek dağlık bölgelerdeki donmuş zemin koşullarının değişmesi ve yamaç kararsızlığı, gelecekteki risklerin değerlendirilmesinde önemlidir. Ancak tek bir çökme olayının doğrudan iklim değişikliğinden kaynaklandığını söylemek için olay özelinde bilimsel kanıt gerekir.
Bu nedenle erken uyarı sistemleri, sürekli jeolojik ve hidrolojik gözlemler, riskli yerleşimlerin belirlenmesi ve altyapının dayanıklılığının artırılması afet yönetiminin temel unsurları arasında yer almaktadır.
Kaynaklar
- İstanbul Valiliği / Anadolu Ajansı – 14 Ekim 2026 saat 20.00 itibarıyla 2.518 ihbar, 1.277 su baskını, 15 heyelan ihbarı ve yağış ölçümleri.
Anadolu Ajansı – İstanbul'da Sağanak Nedeniyle 2 Bin 518 İhbar Yapıldı
- İstanbul Büyükşehir Belediyesi / Anadolu Ajansı – 15 Ekim 2026 tarihli açıklama; Beykoz'da 242 kg/m²'ye ulaşan yağış ölçümleri.
Anadolu Ajansı – İstanbul'da Bazı Noktalarda Metrekareye 242 Kilogram Yağış Düştü
- Associated Press (AP) – İstanbul'daki 14–15 Ekim yağışlarının can kaybı, ulaşım ve günlük yaşam üzerindeki etkileri.
AP – Heavy Rain Shuts Down Istanbul, Causing Flooding and 2 Deaths
- Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) – Batı Karadeniz ve çevresinde 15–16 Ekim 2026 döneminde beklenen kuvvetli yağışlar, ani sel ve heyelan uyarıları.
MGM – Meteorolojik Uyarı No. 514
- Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) – İstanbul ve Doğu Marmara için kuvvetli yağış uyarısı.
MGM – Meteorolojik Uyarı No. 509
- Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) – Türkiye genelinde haftalık hava tahminleri.
MGM – Haftalık Hava Tahmini
- İstanbul Büyükşehir Belediyesi – İstanbul genelinde heyelan envanteri, yer bilimsel araştırmalar ve heyelan duyarlılığı değerlendirmeleri.
İBB – İstanbul İli Genelinde Yer Bilimsel Araştırmalar
- AFAD – Heyelanların oluşum nedenleri, erken belirtileri ve alınabilecek önlemler.
AFAD – Heyelan İçin Hazırlık Rehberi
- Reuters – Nepal'de Budhi Gandaki havzasında heyelan kaynaklı taşkın ve tahliye uyarıları.
Reuters – Nepal Urges Villagers to Evacuate After Flood Triggered by Landslide
- Nepal Ministry of Foreign Affairs – Bhote Koshi afetine ilişkin resmî durum açıklamaları.
Nepal Dışişleri Bakanlığı – Bhote Koshi Açıklaması
- UNDP – Nepal'deki selin enkaz miktarı ve altyapı üzerindeki etkilerine ilişkin erken dönem değerlendirmesi.
UNDP – Nepal Floods Hit Vulnerable Communities; UNDP Estimates 2.2 Million Tonnes of Debris
- The Kathmandu Post – Nepal–Çin kara geçişlerinin Eylül sonundaki sel ve heyelanlardan etkilenmesi.
The Kathmandu Post – All Three Major Nepal-China Crossings Hit by Monsoon Disruptions Ahead of Dashain
- The Kathmandu Post – Kali Gandaki taşkınlarının konutlara ve yerleşimlere etkisi.
The Kathmandu Post – Flood Washes Away Around 80 Houses in Parbat
- Reuters – Tayland sellerinin ulaştırma ve sanayi üzerindeki etkileri.
Reuters – Toyota Car Plants, Thai Airways Cargo Hit by Thailand Floods
- Japan Fire and Disaster Management Agency (FDMA) – Tayfun, sel ve heyelanlara ilişkin resmî afet raporları.
Japan FDMA – Disaster Information
- Philippines Office of Civil Defense / GMA News – Luis, Maymay, Neneng ve Habagat'ın birleşik etkilerine ilişkin 2 Eylül 2026 tarihli bilanço.
GMA News – Death Toll from Luis, Maymay, Neneng, Habagat Now at 39
- Reuters – Çin'de Temmuz 2026'da Tayfun Maysak'ın yol açtığı sellerin bilançosu.
Reuters – July's Typhoon Maysak Killed at Least 159 in China's Southwest Region
- Reuters – Temmuz 2026'da Tayfun Bavi'nin Çin ve Tayvan üzerindeki etkileri.
Reuters – Thousands Evacuated as Typhoon Bavi Affects Taiwan and China